NIEUWE SOLO’S VOOR HARP

Nieuw repertoire voor harp

Sinds een aantal jaren geef ik opdrachten aan componisten om de mogelijkheden van de harp verder te onderzoeken en het repertoire te verrijken. Afgelopen jaar schreven o.a. Bart de Vrees, Wilbert Bulsink, Johannes Kreidler en Ruud Roelofsen nieuwe harpstukken: solo of ook met elektronica. Wilbert Bulsink schreef voor mij Spelingen – een concert voor harp en orkest/ensemble. Hieronder een aantal videoregistraties van verschillende concerten en meer informatie. De video’s zijn allemaal ook te vinden op mijn Youtube-Kanal!

Nieuwe werken voor harp solo (ook met electronika), geschreven voor Miriam:

  • Johannes Kreidler  –  piece for harp and video(-camera) (2018) – video
  • Ruud Roelofsen  –   |<örperlich |V, for harp and electronics (2017), Wilbert Bulsink, electronics – video
  • Hibiki Mukai  –  Bishoujo-Kakumei, for harp and electronics, (2017), Gaudeamus selection – video
  • Wilbert Bulsink  –  voordat… (2013) – video
  • Bart de Vrees  –   Nascent/Naissent for harp and samples (2016), Wilbert Bulsink, samples – video
  • Martin Schüttler – schöner leben (sumo D.D.) (2008) – video
  • Ruud Roelofsen – |<örperlich 4 (2017) (für Miriam und Wilbert)
  • Robert van Heumen – Spill (2015) – video
  • Albert van Veenendaal – The Plastic Crusader (2013) – video
  • Noriko Koide – Pisang Bali (2015)
  • Thomas Myrmel – Wings Imparted (2013) for two harps and one player

SPELINGEN – harpconcert van Wilbert Bulsink

 

Harpconcert Spelingen ging in 2018 in première met het Orkest van het Oosten o.l.v. Ed Spanjaard. ‘Bulsinks harpconcert is triomf van zinnerlijke experimenteerpret!’ titelde de NRC. En de Volkskrant schijft over de ‘metamorfose van de harpklank’.

In 2019 maakte Wilbert een versie voor ensemble die Miriam als soliste met ASKO|Schönberg o.l.v. Bas Wiegers in het Muziekgebouw Amsterdam en op November Music uitvoerde.

Het stuk verbindt virtuoos en uitdagend harpspel met ongewone klanken en nieuwe speelwijzen. Hierbij wordt de fantasie op geen manier beperkt: met sponzen, metaal en doeken moet de harpiste het instrument bespelen en laat ze de harp ratelen, fluiten en zingen. Het is de uitkomst van een bijzondere samenwerking en wederzijdse inspiratie. De klanken komen voort uit improvisaties van Miriam, waarvan componist de mogelijkheden verder heeft uitgediept en waar het ensemble prachtig omheen georkestreerd is.

Wil je het concert terug kijken? Dat kan hier:

Meer informatie over het ontstaan van het stuk kan je onderaan lezen of hier bekijken:

 

Wilbert Bulsink (Doetinchem, 1983) is een van de meest vooraanstaande componisten van zijn generatie en hoofdvakdocent compositie aan het ArteZ Conservatorium in Zwolle. Tijdens het compositieproces voor Spelingen diepte
Bulsink in nauwe samenwerking met harpsoliste Miriam Overlach nieuwe en ongewone harptechnieken uit. De titel verwijst naar verschillen in stemming, het vinden van mogelijkheden tot beweeglijkheid, en de speelse omgang met nieuw klankmateriaal. Spelingen neemt een aantal speciale door Miriam Overlach gevonden harpklanken onder de loep: het spelen van melodieën met hele hoge flageolettonen of met een natte spons of virtuoze glissandi met een doek tussen de snaren. En uiteindelijk komt ook de ‚gewone‘ harpklank aan bod.

Bulsink weet al deze verschillende nieuwe harptechnieken te combineren tot een spannend verhaal voor harp en orkest waarbij de solist het orkest steeds opnieuw uitdaagt tot andere nieuwe, ongewone of juist overbekende klanken.
Het orkest antwoordt, contrasteert en schaduwt deze reis door een nieuwe harpwereld van heel erg zacht naar zeer bruut en luid.
In aanloop naar de première in april 2018 kreeg Miriam dagelijks nieuwe schetsen op haar lessenaar. Het feit dat Miriam en Wilbert een stel vormen geeft de mogelijkheid om ideeön meteen uit te proberen, verder te ontwikkelen, te verwerpen of tegenvoorstellen in te brengen en elkaar wederzijds te inspireren.

 

 

Spelingen bestaat uit vier delen die vloeiend in elkaar overgaan. In het eerste deel neemt Bulsink de hoogste boventonen op de lage bassnaren onder de loep. Tijdens improvisaties ontwikkelde Miriam Overlach een speciale techniek om deze tonen tot klinken te brengen. Bulsink bracht de tonen in kaart en verwerkt ze tot een superzacht microtonaal stuk met fijne lijnen en minieme intonatie verschillen, waarbij het orkest wordt uitgedaagd zachter dan zacht te spelen om de harpklanken te schaduwen. Het tweede deel draait om de hoge rietblazerachtige klank die Miriam ontdekte door met een natte spons langs snaren te wrijven. Deze rauwe klank loopt lawaaiig uit de hand middels echo’s in het orkest en pedal-buzz-antwoorden van de harp. Deel drie komt voort uit een studeermethode van vele harpisten: het plaatsen van een doek tussen de snaren om de regelmaat van de vingers te trainen en de ritmes op harp heel precies te kunnen horen. Deze percussieve harpgeluiden ontwikkelen zich tot een zinderend perpetuum mobile dat zich gaandeweg over het hele orkest verspreidt en ronddanst tussen de verschillende spelers. Het laatste deel tenslotte brengt het beste idiomatische schrijven voor harp in verband met de in voorgaande delen gebruikte technieken en vormt zo de verrassende finale waarin alle uithoeken van harpspel en orkestreerkunst samenkomen.
In deel twee en vier komen flarden voor van het Duitse volkslied ´Der Mond ist aufgegangen´ voor, een avondlied dat de angst voor de donkere nacht probeert te bezweren.
Spelingen is een ontdekkende nachtmuziek, een speelse reis in de onbekende duisternis van een wereld vol gloednieuwe harpklanken.

 

Ontstaansgeschiedenis van Spelingen:

Componist Wilbert Bulsink schreef in 2013 voor Miriam het korte solostuk ‚voordat‘. Voor een concert in Cairo samen met het Egyptian-European Contemporary Music Ensemble vroeg Miriam Overlach aan hem om het stuk uit te breiden, zodat het ensemble haar kon begeleiden. Ed Spanjaard dirigeerde het concert in Egypte en vroeg Wilbert Bulsink om een nieuw orkestwerk voor het Orkest van het Oosten: het nieuwe harpconcert Spelingen is het resultaat.

 

 

 

 

(Deze opdrachtcompositie is mogelijk gemaakt door het Fonds voor de Podiumkunsten.)